Murzimvergadering: Dwerggalaxieën

Op vrijdag 4 april vindt de volgende Murzimvergadering plaats. Joeri Schroyen, verbonden aan de UGent, komt ons die avond alles vertellen wat je altijd al wou weten over dwerggalaxieën.

Dwerggalaxieën - de kleinste soort van sterrenstelsels - zijn curieuze beestjes, maar behoren ongetwijfeld tot de meest gevariëerde en interessante van alle sterrenstelsels in het Heelal. Hun bescheiden gestalte en massa maken van de zwaartekracht een minder allesoverheersende factor tijdens hun vorming en evolutie - in tegenstelling tot grote galaxieën - en geven andere fysische processen de kans tot uiting te komen in hun gedrag. Ze zijn ook met voorsprong het meest voorkomende en oudste type sterrenstelsels, en daarom worden ze ook verondersteld de bouwstenen te zijn waaruit alle andere types sterrenstelsels zijn ontstaan. Rond ons eigen Melkwegstelsel zwermen er een 30-tel in een baan omheen, sommigen op weg om uiteindelijk ooit met de Melkweg te versmelten.

Met in het achterhoofd hun theoretisch belang als bouwstenen van galactische structuur, focussen we hier meer op hun praktisch, experimenteel nut als gevoelige astrofysische testomgevingen. Veel globale aspecten van de evolutie van het Heelal zijn bekend, maar het in detail begrijpen van hoe sterren vormen uit gas, en op die manier stelselmatig heel galaxieën opbouwen, is nog steeds een openstaande kwestie - die met behulp van dwerggalaxieën opgelost zou kunnen worden. Het experiment in deze "galactische laboratoria" gebeurt (noodzakelijkerwijs) met computermodellen, virtuele voorstellingen die de werkelijkheid zo goed mogelijk proberen na te bootsen of te simuleren.

In het eerste deel onderzoeken we hoe rotatie invloed heeft op de evolutie van dwerggalaxiemodellen, in het bijzonder op de verschillende modes van stervorming en de ruimtelijke verdeling van verschillende populaties sterren. We besluiten hier dat rotatie, naast de totale massa, een van de belangrijkste factoren is die het globaal stervormingsgedrag van dwerggalaxieën bepaalt. Het tweede deel spitst zich toe op de metalliciteitsgradiënten in de sterpopulaties, voor een grondige analyse van hun stabiliteit en de onderliggende orbitale processen die daar een rol bij spelen. Het derde deel vormt uiteindelijk een showcase van de recentste ontwikkelingen voor de analyses en beeldverwerking van de dwerggalaxiemodellen, waarbij we gebruik maken van een nieuw simulatietechniek voor interstellair gas. Deze laat onde rmeer toe heel wat stralingseffecten in rekening te brengen, en bied nieuwe manieren om de computermodellen direct met waarnemingen te vergelijken.

Afspraak: vrijdag 4 april om 20u30 in CC De Werf